Korte recensie: De eik was hier – Bibi Dumon Tak

De eik was hier gaat over een eik van bijna 200 jaar oud die tussen twee snelwegen staat. Helemaal alleen, omringd door asfalt, files en haastende auto’s. De boom wordt wel regelmatig bezocht door een gaai waar hij een speciale band mee heeft. Ze praten over het leven, over filosofie en over de geschiedenis van de boom. Zo kom je als lezer ook meer te weten over deze bijzondere eik!
Bijvoorbeeld dat hij vroeger nog niet midden in het asfalt stond, maar onderdeel was van een groot landgoed van het koninklijk huis.

Het boek is vooral heel erg lief geschreven. Echt een ode aan de traagheid van bomen! In dit boek gaat het niet over snelheid en iets binnen een bepaalde tijd bereiken. Het gaat over langzaam groeien en tevreden zijn met waar je bent. In het boek schuilen ook vele prachtige boodschappen en metaforen! En er zitten leuke kleine elementen in verwerkt. Zo hebben de gaai en de eik leuke koosnaampjes voor elkaar. De gaai noemt de eik bijvoorbeeld regelmatig ‘eikelmans’ of gewoon stomweg ‘eikel’. Verder zitten er mooie tussenstukjes in waarin het wortelkoor van zich laat horen: het netwerk van wortels onder de grond van bomen die met elkaar communiceren. Of dit koor in het echt kan communiceren ondanks dikke lagen asfalt weet ik alleen niet zo goed?!


Af en toe deed het boek me denken aan Het vloekhout van De Boose waarin je aan de hand van een stuk hout de geschiedenis ontdekt. Alleen was dit boek veel liever (misschien ook omdat het een jeugdboek is) en vol van mooie metaforen voor onthaasten en in het moment leven.
Een aanrader voor iedereen, zowel jong als oud, die graag over een ode aan de boom wil lezen. 

Meer lezen over mooie boeken? Deze recensies schreef ik eerder al:

Nooit meer iets missen? Meld je dan aan voor de mailinglijst: geen spam, alleen een mailtje bij elke nieuwe blog. 🙂

Waarom je kinderboeken moet lezen: 3 redenen én 3 tips

Een tijdje terug las ik het pleidooi Waarom je kinderboeken moet lezen, ook al ben je oud en wijs. Van Katherine Rundell. De boodschap van dit slechts 73 bladzijdes tellende boekje? Dat het goed is om als volwassene kinderboeken te lezen! En dat het zéker niet iets is om je voor te schamen. Dit bracht mij op het idee om jeugdboekentips te geven. Jeugdboeken die óók voor volwassenen mooi en betekenisvol zijn. En bovendien heerlijk weglezen!

Zelf lees ik regelmatig jeugdboeken. Dit begon al tijdens mijn studie bij het vak Jeugdliteratuur en tegenwoordig lees ik het gewoon voor de lol ;). Waarom ik voor mijn plezier jeugdboeken lees én welke 3 tips ik voor je heb, lees je hieronder.

3 redenen om jeugdboeken te lezen (ook al ben je dus oud en wijs)
1. De fantasie! Jeugdboeken bevatten vaak meer fantasie dan boeken voor volwassenen. En dit is andere fantasie dan die je in fantasy-boeken voor volwassenen tegenkomt. Denk meer aan dieren die praten, bomen die eigenlijk mensen zijn of kinderen die meer kunnen dan je had verwacht. Heerlijk toch?
2. Jeugdboeken zijn vaak wat onschuldiger. Nare gebeurtenissen worden minder hard verteld en enge details blijven je bespaard. In sommige boeken voor volwassenen wordt bijvoorbeeld de oorlog véél gruwelijker omschreven dan in een jeugdboek met hetzelfde thema. Persoonlijk vind ik zo’n filter wel fijn.
3. Veel boeken zijn heerlijk kneuterig. Ik kan volledig wegdromen bij eilandjes waarop iedereen lief is tegen elkaar en je in een warm huisje je favoriete chocoladedrankje voorgeschoteld krijgt. En zo zijn er nog veel meer ‘kneuterige’ scenario’s in jeugdboeken die in de gemiddelde roman voor volwassenen ontbreken.

Oké, genoeg redenen dus om weer eens een jeugdboek te lezen! Oók als je kinderen allang uit huis zijn of als je (nog) geen kinderen hebt.
Maar welke jeugdboeken zijn dan het mooiste om te lezen als je al oud en wijs bent? Ik geef je 3 tips!

De jongen, de mol, de vos en het paard – Charles Mackesy
Grote kans dat je dit boek al voorbij hebt zien komen! Het staat al een tijdje hoog in de bestsellerlijst. Dat is niet voor niets, want het boek bevat een schitterende boodschap. Of eigenlijk tientallen fijne boodschappen. Gecombineerd met prachtige illustraties!
Het boek kan je troost bieden als je met je ziel onder je arm loopt. Maar ook als je je goed voelt, is het een boek vol inspiratie. In de kern gaat het vooral over lief zijn voor jezelf. En over een plekje vinden waar je geaccepteerd wordt zoals je bent.
Het is een heel mooi boek, maar je bent er wel snel doorheen. Misschien is het meer een boek om af en toe even een bladzijde in te lezen.
Fun fact: in de bio-winkel waar ik wekelijks boodschappen doe, ligt dit boek altijd in een standaard naast de balie. Iedere dag wordt er een nieuwe bladzijde tentoongesteld. Zo’n leuk idee!

De nachtlantaarn – Lisa Thompson
De elfjarige Nathan moet samen met zijn moeder vluchten voor zijn boze stiefvader. Maar als zijn moeder even weggaat om boodschappen te doen, komt ze niet meer terug. Nathan is volledig op zichzelf aangewezen. Totdat hij een oude vriend tegenkomt én een nieuwe vriendin maakt. Maar wie zijn dit precies? Het boek is een schitterend jeugdboek over je angsten overwinnen. Je ziet duidelijk hoe Nathan krachtiger wordt in de loop van het boek. Ook zitten er magische elementen in die het boek extra bijzonder maken.

Alles komt goed, altijd – Kathleen Vereecken
Dit boek vertelt een ontroerend verhaal over een Belgisch meisje gedurende de Eerste Wereldoorlog. Je volgt haar gedachtes en gevoelens door de oorlog heen. Haar moeder zegt vanaf het begin telkens: “alles komt goed, altijd”. Maar op een bepaald moment gelooft Alice het niet meer. Want er zijn te veel dingen gebeurd die helemaal niet ‘goed zijn gekomen’.
Wat ik zo goed vind aan het boek is dat je duidelijk ziet hoe Alice zich groot probeert te houden. Zelfs als ze vluchten weet ze een knop om te zetten bij iedere vieze, volle schuur waar ze in terechtkomen. Dat je haar gedachtes zo goed kan volgen komt ook doordat het in de ik-vorm geschreven is. Goede keuze!
Het is wel een erg heftig boek om te lezen. Je ziet hoe de oorlog levens op zijn kop zet, ook die van kleine kinderen. Een goed boek om een beeld te krijgen van het leven tijdens een vreselijke oorlog. Ik was wel deels blij toen ik het uit had en me weer in mijn eigen veilige leventje kon wanen.

Toen het in de verte eindelijk stiller werd, hoorde ik in mijn hoofd alleen maar mijn moeder die zei dat alles goed komt. Altijd.
En toen klonk haar stem ook echt.
Dat het laat was. En bedtijd.
Dat ik naar huis moest komen.
Ik rolde met mijn ogen en nam afscheid van Johanna.


Lees jij graag jeugdboeken? En wat is een van jouw favoriete jeugdboeken die je de laatste tijd hebt gelezen?

Wil je meer lezen over jeugdliteratuur? Ik schreef al eerder blogs over goede jeugdboeken die je op iedere leeftijd kunt lezen!
– Momo en de tijdspaarders – Michael Ende
– Korte recensie: Donkerblauwe woorden – Cath Crowley
– De nominaties voor het Beste Boek voor Jongeren 2020
– Boek vs. film #1: De Koning van Katoren

Een recensie van een van de belangrijkste jeugdboeken ooit

‘Allereerst doet de vraag zich voor’, begon de grijze heer nu weer, ‘wat je vrienden er eigenlijk aan hebben, dat je er bent. Is het hun ergens van nut? Nee. Helpt het hun vooruit te komen, meer te verdienen, iets van hun leven te maken? Zeker niet. Help je ze bij hun streven tijd te sparen? Integendeel. Je hindert ze bij alles, je bent een blok aan hun been, je verpest hun vooruitgang!


Soms geeft iemand je een tip voor een boek waarvan je meteen weet dat je het móet lezen. Toen mijn vriendin Elise (dankjewel!) over Momo en de tijdspaarders van Michael Ende begon zei de titel me niets. Dat is eigenlijk gek, want de schrijver ken ik wel van Het oneindige verhaal. Én het is een vrij bekend jeugdboek. Ze vertelde me de boodschap van het boek en die motiveerde me direct om te gaan lezen. Dit gebeurde allemaal toen we de waarde van familie en vrienden bespraken. Tijd hieraan besteden heeft in het leven volgens ons veel prioriteit. Hoe dit terugkomt in het boek zal ik je na een korte samenvatting laten zien.

Momo woont in een klein amfitheater in de stad. Ze krijgt veel vrienden op bezoek vanwege een van haar grootste talenten: luisteren. Door te luisteren lost ze conflicten op tussen haar vrienden. Maar mensen beginnen minder vaak langs te komen. Enkel haar twee grote vrienden Gigi en Beppo ziet ze nog vaak. De reden dat er steeds minder vrienden langskomen is hun drukke leven. Ze “sparen tijd” via een tijdspaarbank en houden er daardoor weinig van over voor dit soort bezoekjes. Maar is het wel zo winstgevend als de tijdspaarbank het doet lijken?


4 lessen die je uit dit boek kunt halen

In Momo en de tijdspaarders zitten heel belangrijke lessen. Het boek is in 1975 geschreven en voorspelde ons hedendaagse overvolle bestaan. Veel van de gebeurtenissen uit het boek zijn in de afgelopen jaren nog meer werkelijkheid geworden. Voor mij zaten er daardoor 4 belangrijke lessen in het boek. Hiervoor gebruik ik zo veel mogelijk voorbeelden uit de eerste hoofdstukken van het boek, om spoilers te voorkomen ;).

Les 1: Economische groei betekent niet altijd dat iedereen erop vooruit gaat 
In het boek leven grijze heren. Zij motiveren mensen om tijd te gaan sparen. Hun slogan is dat het belangrijker is om zo veel mogelijk tijd te sparen dan om tijd ‘uit te geven’. Als ik de parallel trek met geld staan zij voor mij symbool voor de Wolfs of Wall Street en de aanjagers van sterke economische groei. We weten dat dit vaak ten koste gaat van arbeiders en kleine ondernemingen. Het zijn met name de grote ondernemingen die groeien, zodat de kloof tussen de rijke 1% en de rest van de wereld enkel toeneemt. En ook in dit boek is het niet helemaal duidelijk waar de ‘gespaarde tijd’ precies heen gaat en wie hier van profiteert. Zijn dat wel de mensen zelf?

Les 2: Blijf tijd vrij te maken voor wie je liefhebt
De enige manier om tijd te sparen is door te bezuinigen. Zo zeggen de grijze heren dat mensen hun tijd niet meer moeten stoppen in vriendschap, maar in werk. En ook tijdens het werken moet er bezuinigd worden. Een babbeltje met de klant zit er niet meer in. Dit doet mij denken aan de zorg en hoe ook hier bezuinigd wordt op tijd. Een verzorger moet tegenwoordig met zo min mogelijk tijd zo veel mogelijk cliënten aflopen. Ook in ons privéleven merk je soms een nadruk op snel snel snel. Maar we mogen de waarde van tijd en aandacht voor elkaar niet onderschatten.

Les 3: Leef in het hier en nu
Dit is lastig uit te leggen zonder al te veel weg te geven van het verhaal. Maar kort gezegd heeft het boek me eraan herinnerd om meer aandacht te hebben voor het hier en nu. Dit besef zit al in ons, maar we raken het in de loop van ons leven soms wat kwijt.

Les 4: Je hoeft niet altijd het laatste woord te hebben om iets te bereiken
Zoals ik al beschreef in de korte samenvatting kan Momo heel goed luisteren. Door alleen te luisteren lost ze conflicten op en kan ze mensen op andere gedachten brengen. Dit vind ik prachtig! Vaak lijkt het dat we mensen alleen helpen als we adviezen geven. Of dat we alleen beroemd en geliefd worden als we veel en groots praten. Dit boek laat mij zien dat goed kunnen luisteren misschien nog wel een van de belangrijkste eigenschappen is.

Dit is een boek met zo veel prachtige lessen dat het de status van een grote klassieker verdient. Ook de schrijfstijl is prettig hoewel het al wel enigszins ‘ouderwets’ is. Toch is de inhoud actueler dan ooit. Het boek is een aanrader voor zowel jong als oud die zin heeft in een mooi verhaal én een maatschappijkritische boodschap niet schuwt.