Dubbele recensie: Buurtsupermens en Versluierde heuvels

Nadat ik de vorige keer een blog had geschreven met tips voor Japanse boeken, bleef ik geïnspireerd om meer te lezen. Mede dankzij jullie tips heb ik nog twee boeken gelezen van (deels) Japanse schrijvers. Nu deel ik met jullie graag mijn leeservaringen!

Buurtsupermens – Sayaka Murata

Zowel de kaft als de samenvatting op de achtergrond trokken meteen mijn aandacht. Dat er een heel boek gewijd wordt aan iemand die in een buurtsuper werkt lijkt wat saai. Toch heb ik juist geleerd dat dit soort boeken je aan het denken kunnen zetten en vaak veel diepe lagen hebben. Ik had het wat Buurtsupermens betreft bij het juiste eind. Het boek gaat over Keiko Furukura, een vrouw die al 18 jaar als flexwerker in dezelfde buurtsupermarkt werkt. Haar omgeving vindt het raar dat ze als dertiger ongetrouwd en als flexwerker door het leven gaat. Haar zus vraagt zich dan ook regelmatig hardop af wanneer haar zusje zal “genezen”.  Keiko is echter heel blij met haar baan. Ze haalt hier veel ritme en voldoening uit. Op een bepaald moment voelt ze toch de druk van haar omgeving en gaat ze proberen een normaler leven te leiden. Hoe dit afloopt houd ik nog even voor me. 😉

Wat ik zo goed vind aan dit boek is dat het laat zien wat er gebeurt als je niet doet wat de samenleving van je verwacht. Ik denk dat in veel samenlevingen – waaronder ook de onze – scheef wordt gekeken naar mensen die geen ‘huisje-boompje-beestje’-leven hebben. Voor Keiko is het dan ook frustrerend dat haar familie blijft zeggen dat ze moet “genezen”. Om zo normaal mogelijk te zijn kijkt ze vervolgens af van anderen. Ze gaat op een gelijksoortige manier praten of koopt bijvoorbeeld kleding in dezelfde winkel als haar collega.

Onze drie stemmen klinken in koor. Bij de manager verloopt de ochtendmeeting toch het strakst, denk ik bij mezelf, terwijl Shiraha binnensmonds zegt: ‘Tjonge, het lijkt wel een religie.’ Dat is het ook, antwoord ik instinctief in mijn binnenste.

Naast dat Keiko op sommige vlakken wel erg extreem is in haar gedrag, heeft ze ook herkenbare trekken. Ze heeft een grote behoefte aan structuur. Die vindt ze gelukkig in de buurtsuper. Dit zette mij wel aan het denken, want ook in onze maatschappij wordt er soms op je neergekeken als je een wat ‘simpelere’ baan kiest. Terwijl veel mensen misschien vooral behoefte hebben aan overzicht en structuur. Waarom oordelen we er dan zo fel over als iemand 18 jaar op zo’n plek blijft werken? Hoe komt het dat we het zo gek vinden dat iemand niet een baan met meer uitdaging en afwisseling wil?

Het goede aan dit boek vond ik vooral hoe het reflecteert op identiteit, schaamte en ‘normaal zijn’. Daarnaast is de schrijfstijl heel toegankelijk en leest het boek makkelijk weg. Hierdoor voelt het af en toe wel wat té kort en vluchtig. Maar het is zeker een aanrader!

Rating: 4 out of 5.

Versluierde heuvels – Kazuo Ishiguro
De schrijver werd mij aangeraden bij mijn vorige blog met tips voor Japanse boeken en films. Versluierde heuvels kwam ik daarna tegen in de bibliotheek en het verhaal leek mij erg mooi. Vooral het mysterieuze aspect ervan trok mij aan.

Het boek gaat over een vrouw, Etsuko. Het verhaal is verdeeld in twee tijdsperiodes. De ene periode is tijdens Etsuko’s zwangerschap. De andere periode speelt zich af nadat haar dochter – waarvan ze toen zwanger was – zelfmoord heeft gepleegd en haar andere dochter bij haar op bezoek komt. De eerste periode speelt zich af net na de Tweede Wereldoorlog. In het verhaal zie je nog veel traditionele omgangsvormen terug tussen bijvoorbeeld man en vrouw. Dit vond ik heel interessant om te lezen. Verder ontmoet Etsuko tijdens haar zwangerschap een vrouw waar ze bevriend mee raakt. Ook hier wordt veel over verteld. Deze vrouw is zeer mysterieus en maakt bijzondere keuzes waar Etsuko soms wat door van slag raakt. Toch blijft Etsuko ingetogen en volgzaam, wat waarschijnlijk ook in de cultuur zit.

Het mooie aan dit boek vind ik de wisseling tussen de beide periodes. Zo krijg je eigenlijk een totaalplaatje van de hoofdpersoon. Ook zie je wat er allemaal verandert in één generatie. Daarnaast is het fantastisch hoe de schrijver werkt met spiegelingen. Zo wilde de vriendin van Etsuko destijds verhuizen naar Amerika en vond Etsuko dit een gek idee. Echter, Etsuko is later zelf ook geëmigreerd, naar Engeland.  Een andere spiegeling vindt plaats in de verdrinking. Om geen spoilers te geven, zal ik hier niet over uitweiden, maar het is interessant om hier op te letten in het boek! Wie verdrinken er en wie moet er dan toekijken?

Maar mijn man draaide zich om en zei: ‘Wat ben je aan het doen? Ik heb niet de hele ochtend, weet je.’ Hij schoof zijn theekopje naar voren. Ik ging weer zitten, schoof zijn vuile vaat aan de kant en schonk hem thee in.

Een kleine frustratie is dat er veel hiaten zitten in het boek en je niet alle informatie krijgt. Over een heel belangrijk aspect wordt niks verteld, terwijl ik hier wel op zat te wachten. Maar dit zou de bedoeling kunnen zijn van de schrijver. Het maakt het boek namelijk wel mysterieus. En misschien is het ook niet zo erg om af en toe zelf iets te moeten invullen. Of om tóch met wat vragen achter te blijven.

Rating: 4 out of 5.


Hebben jullie een van deze boeken gelezen? Of lijkt een van deze boeken jullie ook leuk? Ik ben benieuwd naar jullie meningen en ideeën!

7x tips voor Japanse boeken en films

Books let you travel without moving your feet. Ondanks dat ik nog nooit in Japan ben geweest heb ik het gevoel dat ik er toch af en toe ben door boeken en films. Wat voor mij karakteristiek is aan Japanse boeken en films, zijn de teruggetrokken karakters, de ingetogen sfeer en de mysterieuze wendingen in het verhaal. Vooral de bijzondere sfeer geeft mij altijd veel lees- en kijkplezier. Een échte Japan-kenner ben ik (nog) niet, maar mijn read– en watch-lijst raakt steeds voller met Japanse titels en schrijvers.

Ik geef je vijf tips over boeken van verschillende schrijvers en twee tips voor films. Omdat we nu allemaal even niet naar verre landen reizen, lijkt me dit het perfecte moment om deze boeken en films met jullie te delen. Zo kun je je onderdompelen in de Japanse cultuur en in deze tijd toch nog een beetje reizen naar een plek waar je ooit geweest bent, misschien nog naar toe wilt of gewoon meer van wilt weten. 

Het jaar dat Shizo Kanakuri verdween – Franco Faggiani
De eerste tip is officieel geen Japans boek, want de schrijver is Italiaans. Toch speelt het hele boek zich af in Japan en komt er veel langs over de geschiedenis, de cultuur en geografie van Japan. Het boek is deels gebaseerd op een waargebeurd verhaal. De schrijver vond namelijk een verhaal van een marathonloper die meer dan 50 jaar heeft gedaan over de marathon. Als je je afvraagt hoe dit heeft kunnen gebeuren, raad ik je zeker aan dit boek te gaan lezen. 😉 Omdat de schrijver verder niet veel kon vinden over deze marathonloper is het grootste deel van het boek verzonnen en fictief.
Toen ik net begon in het boek, raakte ik soms wat gedesillusioneerd door de ontzettend lange zinnen met overdreven veel bijzinnen. Maar toen ik wat verder in het boek raakte, zorgde deze zelfde schrijfstijl ervoor dat ik op een soort meditatieve manier door het boek heen kon ‘stromen’ – sorry voor deze wat zweverige omschrijving van lezen. De schrijfstijl is poëtisch en er staan veel natuurbeschrijvingen in het boek. Iets wat bijvoorbeeld veel terugkomt zijn de kami’s: natuurgeesten die in natuurlijke elementen leven, zoals in een boom. De hoofdpersoon heeft veel ontzag voor deze kami’s. Daarnaast werkte de hoofdpersoon meer dan 14 jaar als een soort tuinman van een bos van kersenbloesem. Dat is práchtig om over te lezen en ik zag het bos heel vaak goed voor me. Terwijl ik op de bank uitkeek naar de roze blaadjes van een bloesemboom op de binnenplaats achter mijn huis, genoot ik van de mooie omschrijvingen in dit boek. Voor de natuurliefhebber die geïnteresseerd is in Japanse cultuur is dit boek dus echt een aanrader.

In de Japanse traditie heeft elk klein natuurfenomeen een eigen naam. Kouyou, bijvoorbeeld, verwijst naar de kleurverandering van de bladeren, en kusamomiji naar de vurige kleur van de grasstengels in de herfst.

De laatste kinderen van Tokyo – Yoko Tawada
Over dit boek heb ik al een recensie geschreven die je hier kunt vinden. Het is een bijzonder verhaal, verpakt in een moderne, originele dystopie: dit is een verhaal waarin de toekomst níet zo rooskleurig wordt geschetst. Wat ik zo goed vond aan het boek is dat het een compleet nieuwe wereld schetst, maar je je tegelijkertijd wel kunt herkennen in de personages en het daardoor toch realistisch lijkt. Een kritiekpuntje dat ik heb gehoord is dat die ‘nieuwe wereld’ de hele tijd uitgebreid wordt omschreven, zonder dat het met beeldende woorden wordt getoond. Dat vond ik zelf in dit geval niet zo erg, want ik wilde tijdens het lezen ook graag weten hoe die toekomstige wereld in elkaar zat. Maar dit moet je dus wel aanspreken.

Haruki Murakami
Zoals je wellicht is opgevallen, staat er alleen een schrijver boven deze alinea. 😉 Ik kan je namelijk veel boeken van Murakami aanraden. Vooral de boeken die hij wat eerder in zijn carrière heeft geschreven zijn echt prachtig: deze boeken vallen voornamelijk binnen het genre magisch realisme. Alleen die naam al toch!? Ik heb het dan onder andere over zijn boeken Spoetnikliefde en After dark. Norwegian wood vond ik ook mooi, maar van zijn eerdere werken is dit niet de mooiste.
Tijdens het lezen van zijn boeken kon ik helemaal wegdromen bij de cultuur die in de boeken wordt omschreven. De vaak afstandelijke en eenzame personages gaven me ook een soort rust tijdens het lezen, waardoor het een van de weinige boeken waren die ik, toen ik wat jonger was, uit wilde lezen. Even een feitje tussendoor over mij: van de puberteit tot mijn 20ste las ik vrij weinig fictie, maar de boeken van Haruki Murakami konden mij dus wél boeien.

Reisverslag van een kat – Hiro Arikawa
Warning: de volgende twee boeken zijn vooral zeer verleidelijk om te lezen voor kattenliefhebbers.
Zelf heb ik dit boek dan ook uitgekozen vanwege het woord ‘kat’ in de titel. Tsja, ik ben dan al gauw om. Het boek stelde mij ook verder gelukkig niet teleur. In het boek gaat de hoofdpersoon op reis met een kat op het dashboard. De kat heet Nana en was al eerder in het verhaal bij de hoofdpersoon aan komen lopen. De ontwikkeling van de man die met zijn kat op reis ging, was heel boeiend en fascinerend. Je leert hem goed kennen door de personen die hij tegenkomt. Ook kijk je af en toe vanuit het perspectief van de kat Nana, wat wel even wennen is. Maar goed, een kat die op het dashboard meereist is toch wel een beetje ‘de droom’ – voor een kattenliefhebber. De reden achter de reis is echter minder vrolijk en ook wel hartverscheurend, dus het is zeker een boek dat je raakt. Een aanrader, maar je moet er wel tegen kunnen dat je dus een deel meekrijgt vanuit het perspectief van de kat. Ik vond dit namelijk soms onnatuurlijk voelen, ondanks mijn grote obsessie voor katten. 

Wabi sabi – Francesc Miralles
Ook hier ben ik – heel eerlijk – gevallen voor de kat op de voorkant. Ik kan wel heel hoogdravend vertellen dat het iets anders was, maar het was toch vooral de kat. Uiteraard  gaf het feit dat het boek zich voor een deel afspeelt in Japan uiteindelijk wel de doorslag. Dit boek heeft ook nog een sterke spirituele laag die veel toevoegt aan het verhaal.
Net als in Reisverslag van een kat komt een kat zomaar aanwandelen in het leven van een man. In dit geval ook een man die alleen is. Deze kat zorgt er echter voor dat de hoofdpersoon meer contacten krijgt, want deze professor was erg op zichzelf en veel alleen. De kat zorgt er onder andere voor dat er een band ontstaat tussen de man en de dierenarts. Uiteindelijk leiden alle gebeurtenissen tot een reis naar Japan waar de hoofdpersoon op zoek gaat naar de betekenis van de uitdrukking wabi sabi. Dit is dan ook meteen het meest spirituele gedeelte van het boek. Opnieuw echt een aanrader, vooral als je ook spiritualiteit zoekt in boeken. Wel had het soms wat ‘vage’ wendingen en bleef ik het lastig vinden om écht te begrijpen wat wabi sabi inhoudt.

Film: An (Sweet bean)
Deze film heb ik ooit als dvd uit de bib gehaald en hij staat voor zover ik weet niet op een online streamingdienst. Het is dan ook een unieke film. Je moet wel heel erg openstaan voor langzame films. Er gebeurt vrij weinig, maar tegelijkertijd gebeurt er heel veel. Het begrip slow cooking wordt in deze film in de meest letterlijke zin toegepast en dat is precies wat ik er zelf zo prachtig aan vind. Terwijl je het proces van het maken van adukibonenpasta te zien krijgt, kom je meer te weten over de levens van de mensen die de pasta maken. Vooral het thema afzondering door ziekte wordt heel ontroerend in beeld gebracht en de angst die heerst voor mensen die ooit ziek zijn geweest.   

Films: Studio Ghibli
Voor diegene die Studio Ghibli nog niet kennen: het is een Japanse filmstudio die veel bekende anime-films heeft geproduceerd. En ik vind het erg lastig om maar één titel als tip te geven. Eigenlijk kun je alle films van Studio Ghibli wel kijken, zolang je maar van anime houdt – en anders ga je er wel van houden ;). De films zijn fantasierijk, bijzonder mooi gemaakt en hebben allemaal een uniek verhaal. De film die ik het laatste heb gekeken is Howl’s moving castle. Ook dit fantasierijke verhaal zit schitterend in elkaar en kenmerkt zich door veel bizarre en betoverde figuren. Denk aan een vuurtje dat praat en een huis kan verplaatsen of een behulpzame vogelverschrikker die rond kan huppelen en de deur voor je openhoudt.


Een andere film die ik heb gekeken is Kiki’s delivery service. Een film over een jonge heks die haar gave moet ontdekken. Deze film is magisch en zeer aandoenlijk. Ik kon me heel sterk inleven in het kleine heksje Kiki dat samen met haar kat naar een land ver weg ging om zichzelf te ontdekken. Andere titels die ik je kan aanraden zijn The cat returns en Arrietty the Borrower. Een zeer bekende film van Studio Ghibli is Spirited Away, maar dit vind ik niet perse de mooiste film die door hen geproduceerd is. Overigens geef ik nu de Engelse titels, omdat dit makkelijker zoekt, maar alle films zijn Japans gesproken. Mocht de taal niet meteen op Japans staan, dan kan ik je aanraden het wel in het Japans te kijken, omdat dit de sfeer beter weergeeft. Een groot pluspunt is trouwens dat de films nu allemaal op Netflix staan, dus mocht je hier een abonnement op hebben: veel kijkplezier! 🙂

Pfoe, dat zijn een hoop titels. Dit geeft mij toch het inzicht dat ik misschien meer Japan-fan ben dan ik eerder dacht. Ik hoop in ieder geval dat ik jullie heb kunnen inspireren om een van deze titels te lezen of te gaan kijken. Ook als je (nog) niet zoveel met Japan hebt, kan ik je alsnog de meeste boeken en films uit mijn blog aanraden, omdat het überhaupt mooie verhalen zijn. 😉 Ik hoop in ieder geval dat ik je enthousiast heb kunnen maken voor een paar boeken of films!

Hebben jullie ook een voorliefde voor Japanse boeken en films? En zo ja, wat is dan jouw favoriet?

Recensie: De laatste kinderen van Tokyo – Yoko Tawada

Boeken vertaald uit het Japans hebben altijd iets magisch. Hoewel de schrijfster nu in Duitsland woont, schrijft ze in het Japans. Net als Japanse films trekken ze meteen mijn aandacht door de sfeer die ze uitstralen. Ik kan niet precies vertellen wat het is, maar het is een combinatie van ‘zen’ en magisch realisme wat vaak terugkomt. Zo ook in dit boek, hoewel het een heel dystopisch verhaal is. Het speelt zich dus af in de toekomst, maar deze keer zonder alle nieuwe, technologische snufjes die je meestal tegenkomt in dystopieën. De technologie is juist beetje bij beetje uit de wereld verdwenen. Door deze nieuwe blik op hoe de toekomst ook kan zijn, vind ik het boek ook een stuk origineler dan veel andere dystopische romans.

Verder is de schrijfstijl bloemrijk (of ‘zen’, zoals ik het eerder noemde) en met een snufje magisch realisme. Doordat je goed meeleeft met de hoofdpersonen Yoshiro en zijn achterkleinzoon Mumei, raakte het verhaal mij en werd het niet alleen een angstwekkend beeld van onze toekomst, maar ook een menselijk verhaal.

Het boek is actueel, want de toestand van de wereld in het boek, is te danken aan klimaatverandering, overbevolking en totalitaire regimes waarin weinig ruimte voor vrijheid en privacy is. Ook had het naar mijn idee raakvlakken met de crisis die nu aan de gang is rondom corona en wordt dit boek hiermee nóg noodzakelijker.
Maar naast een politieke, actuele boodschap, neemt het boek je vooral mee het verhaal in door de rustgevende schrijfstijl en de bijzonder lieve en hoopvolle hoofdpersonen.
Dit boek is zeker vier sterren waard!

Rating: 4 out of 5.